Czym tak właściwie jest Zespół Ehlersa-Danlosa?
Zespół Ehlersa-Danlosa (Ehlers-Danlos syndromes, EDS) to wrodzona choroba tkanki łącznej, związana z nieprawidłową budową lub funkcjonowaniem kolagenu. Tkanka łączna odpowiada za stabilność i wytrzymałość stawów, mięśni, skóry czy narządów wewnętrznych, dlatego jej zaburzenia mogą wpływać na wiele obszarów funkcjonowania organizmu.
Objawy EDS mogą być różnorodne, jednak najczęściej obejmują nadmierną ruchomość stawów (hipermobilność), przewlekłe dolegliwości bólowe, skłonność do urazów oraz szybsze męczenie się podczas codziennej aktywności. Najczęściej rozpoznawanym typem choroby jest postać hipermobilna (hEDS), w której dominują problemy związane z niestabilnością stawów i trudnościami w kontroli ruchu.
Chociaż EDS ma podłoże genetyczne i nie istnieje leczenie przyczynowe, odpowiednio dobrana fizjoterapia odgrywa kluczową rolę w poprawie funkcjonowania pacjentów. Jej celem jest:
- zwiększenie stabilności stawów,
- zmniejszenie bólu
- nauka bezpiecznego poruszania się, co pozwala na lepsze radzenie sobie z objawami w codziennym życiu.
Najczęstsze objawy zespołu Ehlersa-Danlosa
Zespół Ehlersa-Danlosa może dawać bardzo zróżnicowane objawy. Fizjoterapeutka Sandra Madalińska zauważa, że u większości pacjentów dominują dolegliwości ze strony mięśni i stawów. Najczęściej wynikają one z nadmiernej elastyczności tkanek oraz obniżonej stabilności stawów.
Do najczęściej występujących objawów należą:
- nadmierna ruchomość stawów, często połączona z uczuciem niestabilności,
- przewlekły ból mięśni i stawów, który może nasilać się wraz z aktywnością,
- nawracające skręcenia, podwichnięcia i przeciążenia,
- szybkie męczenie się oraz obniżona tolerancja wysiłku,
- zaburzenia kontroli ruchu i koordynacji,
- trudności w utrzymaniu prawidłowej postawy ciała.
Objawy te często mają charakter przewlekły i mogą stopniowo wpływać na codzienne funkcjonowanie, ograniczając aktywność fizyczną oraz jakość życia.
Rodzaje zespołu Ehlersa-Danlosa – co warto wiedzieć?
EDS obejmuje kilkanaście różnych typów, różniących się nasileniem i obrazem klinicznym. Najczęściej diagnozowany jest typ hipermobilny (hEDS), charakteryzujący się uogólnioną ruchomością stawów, bólem oraz zaburzeniami stabilizacji.
Rola fizjoterapii w zespole Ehlersa-Danlosa
Fizjoterapia w EDS koncentruje się na łagodzeniu objawów, poprawie funkcjonowania oraz zwiększeniu jakości życia. Badania wskazują, że odpowiednio dobrana, indywidualna aktywność fizyczna jest bezpieczna i korzystna.
Jak podkreśla Sandra Madalińska – terapia nie polega na zwiększaniu zakresów ruchu, lecz na nauce stabilnego, kontrolowanego i bezpiecznego poruszania się.
Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty?
Z konsultacji fizjoterapeutycznej warto skorzystać, jeśli występują:
- przewlekły ból stawów lub mięśni,
- uczucie niestabilności,
- nawracające urazy,
- szybkie męczenie się,
- trudności z postawą lub ruchem,
- obawa przed aktywnością fizyczną.
W przypadku podejrzenia zespołu Ehlersa-Danlosa lub występowania objawów takich jak nadmierna ruchomość stawów, przewlekły ból czy nawracające przeciążenia, kluczowe znaczenie ma kompleksowa opieka medyczna. Postępowanie terapeutyczne powinno obejmować współpracę lekarzy różnych specjalności, a także fizjoterapeutę.
Fizjoterapia stanowi istotny element takiego podejścia, jednak jej skuteczność jest największa, gdy jest częścią spójnego, interdyscyplinarnego planu leczenia, opartego na właściwej diagnostyce i regularnym monitorowaniu stanu zdrowia pacjenta. Skonsultowanie się z zespołem specjalistów pozwala na bezpieczne, długofalowe i ukierunkowane postępowanie, którego celem jest poprawa funkcjonowania oraz jakości życia(“Home,” n.d.; Stasiak et al., n.d.).
Jeżeli chodzi o Łódź i pacjentów z Łodzi i okolic, to zespołem Ehlersa-Danlosa zajmuje się na przykład Sandra Madalińska, która współpracuje również z lekarzami, zajmującymi się tą chorobą.
Źródła:
- Home [WWW Document], n.d. . The Ehlers Danlos Society. URL https://www.ehlers-danlos.com/ (accessed 1.22.26).
- Stasiak, M., Woźniak, K., Woźniak, A., n.d. Rehabilitation and Physical Activity in Ehlers-Danlos Syndrome: A Review of Interventions and Outcomes.
Sandra Madalińska
Consectetur adipiscing elit, sed do euism onsectetur adipiscing elit, sed.